ความเป็นมาของวงมโหรี

posted on 17 Dec 2010 21:57 by mahoree
วงมโหรี
 
วงมโหรี มีประวัติความเป็นมาเริ่มตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ซึ่งมีพัฒนาการและแบบแผนของวงดนตรีที่เกิดขึ้นในราชสำนักจึงจัดเป็นวงดนตรีไทยที่มีความไพเราะวงหนึ่งเหมาะแก่การขับกล่อมโดยแท้
 
 
สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงอธิบายที่มาของวงมโหรีไว้ว่าเป็นการนำวงขับไม้ซึ่งเป็นวงที่ใช้บรรเลงในงานสมโภชน์ของราชสำนักและวงบรรเลงพิณมาผสมกันเกิดเป็นวงมโหรีเครื่องสี่ขึ้นเป็นลำดับแรกซึ่งบรรเลงโดยผู้หญิงสี่คนจนได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายและเกิดพัฒนาการในการประสมวงเพิ่มผู้บรรเลงและความหลากหลายของเครื่องดนตรี เป็นวงมโหรีเครื่องห้าและวงมโหรีเครื่องหกตามลำดับตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาโดยปรากฏหลักฐานจากภาพเขียนผนังและตู้ลายไม้จำหลักเป็นต้น
 
การคัดสรรเครื่องดนตรีในวงมโหรีเกิดขึ้นในราชสำนักอย่างต่อเนื่องจนมาถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นได้มีการเพิ่มเครื่องดนตรีจากวงมโหรีเครื่องหกมาเป็นวงมโหรีเครื่องแปดโดยมีระนาดไม้และระนาดแก้ว แต่เนื่องจากระนาดแก้วเกิดการแตกหักง่ายอีกทั้งเสียงไม่ไพเราะเท่าระนาดไม้จึงยกเลือกไปและใช้ฆ้องวงแทน ต่อมาได้เปลี่ยนกระจับปี่มาเป็นจะเข้เนื่องจากสามารถบรรเลงได้สะดวกเสียงใสกังวาลชัดเจนและสามารถสร้างเสียงได้มากกว่าจึงมีชื่อว่าวงมโหรีเครื่องเดี่ยว แต่เนื่องจากมีการเพิ่มซอด้วงและซออู้เข้าไปจึงเรียกได้อีกชื่อหนึ่งว่าวงมโหรีเครื่องสาย
 
สมัยรัชกาลที่๓เกิดระนาดทุ้มและฆ้องวงเล็กเพิ่มขึ้นในวงปี่พาทย์และถูกนำมาเพิ่มเข้าไปในวงมโหรีด้วยเช่นกัน รวมถึงเครื่องดำเนินทำนองทุกประเภทเป็นเครื่องคู่ทำให้วงนี้มีผู้บรรเลง๑๘คนเรียกว่าวงมโหรีเครื่องคู่
 
 
ในรัชสมัยต่อมาได้มีการเพิ่มระนาดเอกเหล็กและระนาดทุ้มเหล็กเข้ามาในวงมโหรีขึ้นกลายเป็นวงมโหรีเครื่องใหญ่ตามลำดับ
 
เครื่องดนตรี ผู้บรรเลง และระเบียบที่เกิดขึ้นในวงมโหรี ล้วนเกิดขึ้นในราชสำนักทั้งสิ้นจนกลายเป็นความนิยมสูงสุดทุกราชสำนักจักต้องมีวงประจำอยู่
 
จนกระทั่งสมัยรัชกาลที่๗ได้มีการจัดตั้งวงมโหรีส่วนพระองค์ขึ้นโดยท่านครูพระยาเสนาะดุริยางค์หรือครูแช่ม สุนทรวาทิน และท่านครูหลวงประดิษฐ์ไพเราะหรือครูศร ศิลปบรรเลง ซึ่งเป็นบรมครูแห่งวงการดนตรีไทยได้รวบรวมบุตรหลานที่เป็นนักดนตรีฝ่ายหญิงมาถวายตัวเป็นข้าราชบริภารของพระนางเจ้ารำไพพรรณีจนกลายมาเป็นวงมโหรีหลวงหญิง โดยทำหน้าที่บรรเลงถวายพระเจ้าอยู่หัวและพระราชินีเช่นระหว่างเสวยหรือบรรเลงในงานพระราชพิธีต่างๆในพระบรมมหาราชวังเป็นต้น
 
 
พัฒนาการทั้งหมดของวงมโหรีนี้แสดงถึงความรุ่งเรื่อง ความวิจิตร และการคัดสรรสิ่งที่ดีที่สุดอันแสดงถึงความจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์ และเครื่องดนตรีไทยที่ถือว่าเป็นเครื่องยืนยันความงดงามของวงได้เป็นอย่างดี ก็คือซอสามสาย กล่าวคือถึงแม้จะมีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของวงเพียงใดก็ตาม ซอสามสายก็ยังปรากฏให้เห็นจวบจนปัจจุบัน
 
 
--------------------------------------------------------------

edit @ 17 Dec 2010 22:47:35 by YangThilihn

edit @ 17 Dec 2010 23:42:54 by YangThilihn

edit @ 18 Dec 2010 00:01:15 by YangThilihn

Comment

smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????   ??????????????????
smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????

Tweet

เรื่องรอบตัวน่ารู้ทั้งนั้นเลยopen-mounthed smile big smile

#1 By จงรัก (118.173.74.115) on 2011-12-18 17:04

ขอบคุณมากๆนะคะ มีประโยชน์มากๆค่ะconfused smile

#2 By 555 (101.108.226.103) on 2012-01-10 21:50

สวยมากเลยsad smile

#3 By อมรรัตน์ (103.7.57.18|183.88.101.91) on 2012-06-09 11:01

#4 By ัะรน (103.7.57.18|110.49.240.203) on 2012-08-23 16:36

ข้อมูลเยอะๆๆ

#5 By bokey (103.7.57.18|171.98.43.68) on 2012-11-04 20:04

มีประโยชน์มากมายยยยยconfused smile

#6 By เดกะ (103.7.57.18|58.10.171.107) on 2012-11-16 10:48

มีประโยชน์มากมายยยยย[img]/20101217/\"http:/g.exteen.com/i/e/e3.gif\"[/img]

#7 By เดกะ (103.7.57.18|58.10.171.107) on 2012-11-16 10:49

#8 By eyeee (103.7.57.18|27.55.134.143) on 2013-06-13 19:49

เรื่องราวน่ารู้จุงเบย

#9 By king (103.7.57.18|115.87.179.200) on 2013-07-01 20:47

สิ่งที่มีประโยชน์ควรอนุรักษ์ไว้เพื่อลูกหลานขอบคุณครับ big smile

#10 By พีท (103.7.57.18|115.87.179.200) on 2013-07-01 20:50

มีประโยชน์มาาาาาาาาาาาาาา

#11 By เเตงกวา (103.7.57.18|115.87.179.200) on 2013-07-01 20:53

ทำไมต้องเอาลายพื้นหลังเป็นแบบนี้ด้วยอ่ะ อ่านไม่รู้เรืองเลยอ่ะ

#12 By nun (110.49.232.44) on 2013-11-07 19:57

ขอบคุณมากค่ะ รายงานกำลังคืบหน้าไปได้ด้วยดีค่ะbig smile question surprised smile cry

#13 By nun (110.49.232.44) on 2013-11-07 20:03

 รักเลยดนตรีไทย

#14 By (118.173.116.73|118.173.116.73) on 2014-01-16 09:56

เยี่ยมไปเลยพี่

#15 By 123 (202.29.179.239|202.29.179.239) on 2014-01-27 15:14

บ่องต่ง น่าอ่าน จุงเบย

#16 By ร่าน (202.29.179.239|202.29.179.239) on 2014-01-27 16:30

ความรู้เยอะมากค่ะ

#17 By โรงเรียนบ้านกลาง (202.29.178.155|202.29.178.155) on 2014-02-10 12:29

อย่าจะรู้จักเนื้อเพลงค่ะ  มีคำตอบไมค่ะ ใครมีช่วยบอกด้วยนะค่ะbig smile

#18 By (110.49.234.159|110.49.234.159) on 2014-02-21 20:59

ให้ความรู้มากมาย

#19 By pan (171.96.95.53|171.96.95.53) on 2014-03-08 22:03

ให้ความรู้มากมาย

#20 By pan (171.96.95.53|171.96.95.53) on 2014-03-08 22:04

ให้ความรู้มากมาย

#21 By pan (171.96.95.53|171.96.95.53) on 2014-03-08 22:04

ให้ความรู้มากมาย

#22 By pan (171.96.95.53|171.96.95.53) on 2014-03-08 22:04